In deze stap stel je een gebiedsprofiel Gezonde Leefomgeving op. Dit gebiedsprofiel geeft een beeld van de kwaliteit van de leefomgeving en de gezondheid van de bevolking in een bepaald gebied op basis van actuele data en relevante informatiebronnen. Het gezondheidsprofiel is geen doel op zich, maar vormt een uitgangspunt (gedeelde kennisbasis) om het gesprek met inwoners, adviseurs en het bevoegd gezag te kunnen voeren.

De stap Analyseren bestaat uit drie substappen:

In deze stap maak je op hoofdlijnen een overzicht van de kwaliteit van de leefomgeving en de gezondheid van de bevolking in het gebied naar keuze, aan de hand van landelijk beschikbare open data. De Gebiedscheck Gezonde Leefomgeving brengt deze data overzichtelijk bij elkaar voor een set indicatoren voor gezonde leefomgeving. Je kunt een gebied selecteren op buurt-, wijk- of gemeentelijk niveau. Zo krijg je een integraal overzicht van de kwaliteit van de leefomgeving en de lokale gezondheid en kun je dit vergelijken met een ander gebied. De Gebiedscheck bevat zowel objectieve als belevingsindicatoren en presenteert deze in de vorm van data en kaarten.

Sommige GGD’en hebben lokaal/regionaal ook een gebiedsprofiel Gezonde Leefomgeving of een gebiedsprofiel gezondheid ontwikkeld. 

Vul het gebiedsprofiel aan met informatie over thema’s die lokaal relevant zijn. Aanvullende informatie kan een probleem verduidelijken, een specifiek kenmerk van een gebied zichtbaar maken of aanknopingspunten bieden voor nieuwe ontwikkelingen. Ga na welke informatie beschikbaar is bij de GGD of op verzoek kan worden opgeleverd. Gebruik zowel aanvullende data en onderzoeksresultaten als kwalitatieve informatie.

Is zo’n gebiedsprofiel niet op korte termijn beschikbaar of is deze onvoldoende bruikbaar voor het actuele project? Raadpleeg dan de data- en statistiekafdeling van de gemeente, de GGD, de omgevingsdienst of het RIVM voor relevante aanvullende informatie, zoals data en kaarten.

Is er weinig lokale informatie over een thema dat in stap “oriënteren” als prioriteit is benoemd? Verzamel deze informatie dan bij betrokken partijen, zoals wijkregisseurs (bijvoorbeeld over verkeersonveiligheid). Hier wordt in de volgende stap Duiden nader op ingegaan.

Geef een toelichting bij het gebiedsprofiel, met focus op de mogelijke gezondheidsimpact. Gebruik ook de toelichtingspagina's die bij dit stappenplan en de Gebiedscheck GLO horen. Deze lichten toe hoe de lokale uitkomst van de indicatoren samenhangt met gezondheid en een gezonde leefomgeving.

Resultaat

Het resultaat van deze stap is een gebiedsprofiel Gezonde Leefomgeving. Afhankelijk van de lokale mogelijkheden en behoeften kan dit heel globaal zijn of meer uitgewerkt. Gebruik het gebiedsprofiel om antwoord te geven op de volgende vragen:

  • Welk beeld van de lokale gezonde leefomgeving komt uit dit gebiedsprofiel naar voren?
  • Op welke thema’s scoort het gebied goed of minder goed?
  • Hoe verhouden de bevindingen zich tot de lokale ambities?

Aandachtspunten bij stap Analyseren

  • Aggregatieniveau: 
    Gebruik en verzamel data bij voorkeur op een laag schaalniveau, zoals buurt of postcode. Veel milieugegevens zijn beschikbaar op rasterkaarten: bijvoorbeeld op 250m*250 meter. Als bepaalde data niet op buurtniveau beschikbaar is, gebruik dan data op wijk, gemeentelijk of regionaal niveau. 
  • Vergelijken:
    Vergelijk gebieden alleen als dat inhoudelijk relevant is. Sommige hulpmiddelen vergelijken een buurt of dorp standaard met de hele gemeente waar het deel van uitmaakt. Dit kan de interpretatie van uitkomsten en de eventuele statistische toetsing beïnvloeden. Let daarom goed op welke gebieden je waarom en hoe met elkaar vergelijkt. 
  • Focus:
    Houd de resultaten van het gebiedsprofiel overzichtelijk door de meest relevante informatie voor de lokale situatie (op basis van de startnotitie) op te nemen. Presenteer de resultaten per thema of domein en maak onderscheid tussen basisindicatoren en extra indicatoren. 
  • Geen doel, maar middel:
    Het gebiedsprofiel is geen doel op zich, maar vormt een gedeelde kennisbasis om het gesprek met inwoners, adviseurs en het bevoegd gezag te kunnen voeren. 
     

Handvatten bij de stap Analyseren

Zoek je hulpmiddelen om data te vinden om toe te passen in een gebiedsprofiel? Gebruik een van de integrale instrumenten. De meeste instrumenten bieden ook een dashboard of beoordelingskader die helpt bij het in beeld brengen van de omgevingskwaliteit. Goede instrumenten om te gebruiken in deze stap zijn bijvoorbeeld:

  • Gebiedscheck Gezonde Leefomgeving - instrument om eerste indruk te krijgen van indicatoren over een gebied (wijk, buurt of gemeente), gezondheid en leefomgeving. Je vindt er ook links naar de bronnen van de gebruikte openbare data.
  • Gebiedsprofiel (gemeente en/of GGD) – bestaande lokale gebiedsprofielen van gemeenten en/of GGD’en met openbare en lokale data en duiding over gezondheid en leefomgeving. Zie bijvoorbeeld het Gebiedsprofiel Gezonde Leefomgeving van de GGD Gelderland-Midden
  • Bij het opstellen van een gebiedsprofiel zou je de databronnen kunnen gebruiken bij Data en Kaarten of een van de volgende bronnen:
  • Het instrument Stapeltool Gezondheid & Ruimte is voorbereid om met kant en klare kaartbeelden de omgevingskwaliteit (momenteel: hitte, luchtkwaliteit, overstromingsrisico, geluid, groen, voorzieningen, sport) in beeld te brengen. De methodiek is ook toe te passen op andere of eigen data (in kaartlagen).
  • Met de Milieu Gezondheids Risico Indicator (MGR) stel je een gezondheidskundige beoordeling van de milieukwaliteit in een gebied op. Met dit instrument kan je locaties identificeren waar (toekomstige) bewoners op basis van de gecumuleerde milieubelasting (momenteel: luchtverontreiniging en geluid) een hoog risico lopen op gezondheidseffecten. 
  • Het gaat bij leefomgeving niet alleen over de feitelijke kwaliteit, maar ook hoe deze beleefd wordt. De Leefplekmeter helpt je daar meer inzicht in te krijgen. Dit gespreksinstrument is bovendien te gebruiken met zowel professionals als bewoners. Dat geeft een bredere visie op de kwaliteit!

Gaat de aandacht in het bijzonder uit naar bepaalde thema’s binnen de gezonde leefomgeving? Selecteer in onze Toolbox, via Thematische instrumenten de datagerichte instrumenten die voor dat specifieke thema beschikbaar zijn.