De Milieu Gezondheids Risico Indicator (MGR) geeft een gezondheidskundige beoordeling van de milieukwaliteit. Met dit instrument kan je locaties identificeren waar (toekomstige) bewoners op basis van de gecumuleerde milieubelasting een hoog risico lopen op gezondheidseffecten. 

Op basis van de MGR kunnen er prioriteiten voor het beleid gesteld worden door het verschil in milieugezondheidsrisico per bron of per milieufactor na te gaan. Het biedt de mogelijkheid om effectiviteit van interventies, planvarianten en/of scenario’s te vergelijken, of een vergelijking te maken tussen locaties, gebieden of groepen bijvoorbeeld in een gemeente of provincie. De MGR wordt uitgedrukt als percentage van de totale te verwachten gezondheidsrisico’s op een bepaalde locatie gerelateerd aan het milieu. 

Ga naar instrument MGR


De Atlas voor de Leefomgeving heeft op hun pagina over de MGR enkele praktijkvoorbeelden verzameld zoals vanuit de gemeente Eindhoven en de provincie Overijssel. Ook is op die pagina een kaart te vinden waarop de MGR voor heel Nederland is doorgerekend. 

De MGR is ook gebruikt in het afwegingskader leefomgevingskwaliteit in de regio Schiphol.

Milieu Gezondheids Risico Indicator (MGR)

Thema's

Gezondheidseffecten van geluid (wegverkeer, railverkeer, vliegverkeer, industrie) en luchtkwaliteit (PM10, NO2, roet); slaapverstoring, (vroegtijdige sterfte aan) hart- en vaatziekten, leesachterstand (alleen voor vliegtuiggeluid), vroegtijdige sterfte en astma (alleen voor NO2).

Gebruik instrument

Planfase

Te gebruiken in de volgende stappen: 

  • Huidige situatie plangebied
  • Ambitie en visie - Planvorming
  • Monitoring en evaluatie

Zie ook ‘Aan de slag’ voor meer informatie.

Methode en product

De MGR is het milieugerelateerde gezondheidsrisico op een bepaalde plaats (adres, locatie) als percentage van de totale te verwachten gezondheidsrisico’s. Hiervoor worden de gezondheidseffecten van fijnstof, stikstofdioxide en het geluid van weg-, trein- en vliegverkeer en van de industrie gecombineerd. Meegenomen gezondheidseffecten voor geluid zijn ernstige slaapverstoring, (vroegtijdige sterfte aan) hart- en vaatziekten, leesachterstand (alleen voor vliegtuiggeluid); voor luchtkwaliteit zijn dit vroegtijdige sterfte en astma (alleen voor NO2). De benodigde rekenregels kunnen worden opgevraagd via dit RIVM-formulier. Producten zijn kaarten met de MGR in een raster of op adreslocaties, en grafieken en tabellen met de MGR totaal en per milieufactor, het aantal woningen of personen en de planvariant, het alternatief, scenario, gebied of groep.

Toelichting

De ziektelast door milieufactoren met ongelijksoortige gezondheidseffecten is bij elkaar op te tellen (cumulatie). Afweging van ongelijksoortige gezondheidseffecten is mogelijk. Alleen het deel van de gezondheidseffecten, waarvoor kwantitatieve blootstellingsresponsrelaties voor de milieufactor beschikbaar zijn, wordt meegenomen; Er wordt namelijk aangenomen, dat er op elk adres dezelfde populatie is, die evenredig is samengesteld uit de gehele Nederlandse bevolking. Ook worden gegeneraliseerde blootstelling-respons relaties gebruikt, die gebaseerd zijn op de simulatie van de ontwikkeling van sterfte en ziekte over een lange periode van 20 jaar bij dezelfde blootstelling.

Benodigde gegevens & expertise

De MGR maakt gebruik van ruimtelijke (GIS) gegevens over de milieubelasting en woningbestanden. Voor het verwerken van deze data zijn statistische-, database- en GIS software pakketten nodig en de expertise om met deze pakketten te werken. Voor het uitvoeren van de berekeningen en de interpretatie van de uitkomsten is milieugezondheidskundige expertise vereist. 

Ga naar instrument MGR

Ontwikkeling

Oorsprong en opdrachtgever

Het instrument is ontwikkeld door RIVM met behulp van strategische onderzoeksgelden. In opdracht van het ministerie van IenW is de MGR kaart voor Nederland ontsloten via de Atlas Leefomgeving en is een handleiding geschreven.

Evaluatie instrument

Vanwege nieuwe inzichten over de ziektelast door luchtkwaliteit en geluid is er in 2020 een update doorgevoerd. Ook worden in de toekomst nog nieuwe bronnen/factoren toegevoegd.

Laatste versie

2020; verwachte update in 2025

Gebruiksvoorwaarden

De rekenregels en handleiding kunnen gratis worden opgevraagd bij het RIVM.

Ga naar instrument MGR

Vragen & contact

Stel je vragen, opmerkingen of suggesties over het instrument via Wim Swart (wim.swart@rivm.nl).