Praktijkvoorbeelden

Hier vindt u een aantal voorbeelden waar gezonde mobiliteit bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. Het betreft voorbeelden over ontwerp en inrichting van de leefomgeving. Andere inspirerende voorbeelden over bijvoorbeeld fietslessen of apps die fietsen en lopen stimuleren vindt u bij ‘Stimuleren van fietsen’ en de ‘INHERIT website’.

Sommige praktijkvoorbeelden zijn speciaal van belang voor jeugd [j], ouderen [o] of werknemers [w].

Mobiliteitsvisie Zwolle
Zwolle is een echte fietsstad. Al sinds de jaren ’70 zet de gemeente in op de fiets. Recent is een nieuwe mobiliteitsvisie verschenen. De gemeente koppelt haar mobiliteitsbeleid aan andere opgaven zoals de groei van de stad, het slim omgaan met klimaatverandering en de energietransitie. Door een combinatie van maatregelen wil Zwolle zowel een gastvrije, bereikbare stad, een verkeersveilige en toegankelijke stad, als een innovatieve, vitale wereldfietsstad zijn. Voorbeelden van maatregelen zijn het realiseren van een netwerk van aantrekkelijke en herkenbare doorfietsroutes, meer bewaakte stallingen, en kortere wachttijden bij verkeerslichten voor fietsers. Voor voetgangers verbindt de gemeente buurten en wijken met bestemmingen zoals winkels, parken, het buitengebied en met voorzieningen als scholen, het ziekenhuis of de bibliotheek. Met daarbij speciale aandacht voor minder valide verkeersdeelnemers en kwetsbare ouderen.

Fietspad van de toekomst
Tussen Utrecht en Wageningen wordt een nieuwe fietssnelweg aangelegd langs de provinciale weg N225 -de zogenaamde ‘kennisas’ tussen twee universiteitssteden. Dit ‘Fietspad van de Toekomst’ maakt op dit tracé experimenten mogelijk en biedt de mogelijkheid om ideeën om fietsen nog leuker en veiliger te maken te realiseren. Er is o.a. een prijsvraag uitgeschreven door de Provincie om deze ideeën op te halen. De winnende ideeën worden nu gerealiseerd. Gemeenten, Provincie Utrecht, bedrijven en maatschappelijke organisaties werken samen om dit mogelijk te maken, en dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor innovaties om het fietsgebruik te stimuleren. Ook zijn de Triodosbank, IVAInkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten, KNMIKoninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut, RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en het Wereld Natuur Fonds betrokken om te zorgen dat er bij dit project ook aandacht is voor duurzaamheid en maatschappelijk ondernemen.

Cartesiusdriehoek, Utrecht
De Cartesiusdriehoek in Utrecht wordt een OV en fietsvriendelijke wijk. De locatie ligt vlak bij het treinstation, Utrecht Zuilen, er wordt ingezet op een lage parkeernorm, autodelen en een goede fietsbereikbaarheid. De fietsbereikbaarheid wordt verbeterd door de realisatie van een fietstunnel onder het spoor, een goede fietsroute door het gebied, goed bereikbare fietsenstallingen onder de woningen, deelfietsen en fietsvoorzieningen in het gebied, zoals een fietsenmaker en oplaadvoorzieningen voor elektrische fietsen. Het autobezit- en gebruik in het gebied wordt verminderd, door een lage parkeernorm te hanteren en centrale parkeervoorzieningen bij de entrees voor bezoekers. Uitgangspunt voor het plan is dat er maar een beperkte toename van verkeer mag zijn op het omliggende wegennet, Daarom wordt ook ingezet op deelauto’s en het Maas-concept (Mobility as a service), waardoor de bewoners een bewuste keuze maken in de vervoerswijze.

Merwedekanaalzone, Utrecht
De Merwedekanaalzone wordt een autovrije wijk met een zeer hoogwaardige leefomgeving, mobiliteitshubs van waaruit reizigers hun mobiliteitsdiensten kunnen afnemen en een slim en gebruiksvriendelijk digitaal systeem waarmee ze alle vormen van deelmobiliteit kunnen plannen, boeken en betalen.
Parkeren vindt alleen plaats aan de rand van de wijk, in garages, waardoor auto's in deze wijk uit het straatbeeld verdwijnen. Door het autovrije karakter en de focus op voetgangers en fietsen worden alternatieve vervoerswijzen, zoals hoogwaardig openbaar vervoer, autodelen en de aanleg van zogenoemde mobiliteitshubs, kansrijker. Met de aanleg van bruggen over het kanaal, de directe verbinding met Park Transwijk en de aanleg van nieuwe fiets- en wandelroutes wordt het gebied beter verbonden met de rest van de stad.

Fietssnelweg F35, Overijssel
De fietssnelweg F35 is een snelle, veilige en non-stop fietsverbinding van 62 kilometer van Nijverdal naar de Duitse grens met zijtakken van Almelo naar Vriezenveen en van Enschede naar Oldenzaal. Deze fietssnelweg is ontwikkeld door de Provincie Overijssel met de betrokken gemeenten in Twente. Het fietspad is 4 meter breed, het asfalt is van goede kwaliteit en er zijn zo weinig mogelijk kruisingen. Daar waar mogelijk heeft de fietser voorrang. Uit evaluatie bleek dat 7% van de gebruikers van het fietspad minder met de auto is gaan rijden.

Senior Vriendelijk Kindlint, Boxtel [j, o]
Oorspronkelijke bedenker van het Kindlint is Ineke Spapé (Adviesbureau SOAB, lector mobiliteit en ruimte bij NHTV). Een Kindlint is uitgerust met:
•    bewegwijzering in de vorm van bijv. tegels, bordjes, paaltjes, etc. van de route(s)
•    kindveilige en verkeersremmende oversteekplaatsen (wegversmallingen, drempels, obstakels, zebra’s, stoplichten, visuele versmallingen, etc.)
•    speelelementen en -aanleidingen (dit hoeven niet altijd gestructureerde omgevingen als speeltuinen te zijn)
meer kleur en kunst
Mooi voorbeeld van een Senior Vriendelijk Kindlint  in Boxtel- een initiatief van wijkbewoners, waarin de gemeente alleen meegekeken en meegedacht heeft over de locaties voor de palen. Op een paar plaatsen in de wijk zijn oversteekplaatsen gemarkeerd met kleurrijke palen (‘Magere Josjes’). De doelstelling is dat jong en oud zich op een veilige manier kunnen bewegen tussen huis en school, winkelcentrum en andere in het centrum van de wijk gelegen voorzieningen. De Magere Josjes hebben een attentiewaarde voor met name het gemotoriseerde wegverkeer.

GWL-terrein, Amsterdam
Het GWL-terrein is een autoluwe woonwijk, met enkele parkeerplaatsen aan de rand. De parkeernorm is laag, met ongeveer één parkeerplaats per zes woningen. Dankzij deze inrichting is er in de wijk veel ruimte voor open plekken en groen. De parkeerdruk is opgevangen met een parkeergarage.

Fietsstad Houten
Houten heeft een stervormig net van fietsroutes gemaakt, waarop fietsers voorrang hebben op auto's. Automobilisten kunnen, in tegenstelling tot fietsers en voetgangers, de wijk niet doorsteken, maar gebruiken een rondweg. Het fietsroutenetwerk in Houten laat duidelijk zien dat kinderen zich zelfstandiger in het verkeer bewegen, doordat een netwerk voor langzaam verkeer is ingericht. Uit onderzoek blijkt dat de fietsverplaatsingen in Houten veel korter zijn dan in vergelijkbare buurten in de omgeving van Houten. De autoverplaatsingen zijn juist langer.

Fietsbeleidsplan, Deventer
Gemeente Deventer zet in op fietsen, en verbetert fietspaden, ontwikkelt nieuwe stallingen en organiseert feestelijke fietsacties. De gemeente heeft o.a. een fietsbeleidsplan opgesteld, met als belangrijke doelen het verbeteren van de veiligheid voor fietsers, zorgen voor doorgaande fietsroutes, en fietsroutes vanuit de wijken naar binnenstad, station, winkelcentra en scholen kort, snel en veilig maken. Met haar fietsbeleid wil de gemeente bereiken dat meer mensen vaker de fiets pakken.

Concept Brik, Rotterdam
Posad bedacht het concept ‘Brik' voor de aandachtswijk Pendrecht in Rotterdam. Hierin wordt een groen fietsnetwerk gecombineerd met een innovatieve multifunctionele fietsenstalling. De ‘Brik' staat op de as van het fietsnetwerk en combineert de functies van fietsenstalling met economische functies als kiosk, fietsreparatiepunt of groentenwinkel, en brengt zo activiteiten en levendigheid in de wijk. Dit concept is de winnende inzending van de ideeënprijsvraag van de Fietsersbond.

Groene voetstappen [j]
Met deze actie wil Klimaatverbond Nederland via gemeenten scholen en kinderen aanzetten om lopend of fietsend naar school te gaan, om zo hun steentje bij te dragen aan het tegengaan van klimaatverandering. Ze stellen les- actie en promotiemateriaal beschikbaar om gemeenten en scholen daarbij te helpen.

Stichting Woerden actief
Deze stichting heeft tot doel om meer inwoners van Woerden aan het bewegen te krijgen. Dit gebeurt door informatie te verzorgen over sporten en bewegen in Woerden via de krant, radio of tv, beweeg- en sportevenementen te organiseren, te werken aan goede en veilige fiets- en wandelpaden en beweegactiviteiten aan te bieden. Op de website staan, naast informatie voor inwoners van Woerden, ook beweegadviezen en links naar andere websites met informatie over bewegen en sport.