In deze stap bespreek je de bevindingen uit het gebiedsprofiel met sleutelpersonen – professionals, inwoners en andere belanghebbenden – om ze te duiden. Met het duiden verbind je conclusies aan de bevindingen: Wat is de impact? En voor wie? En wat vinden we belangrijker? En wat minder? Tezamen beoordeel je dan de kansen en knelpunten voor het gebied. Dit vormt de basis om ambities te bepalen (voor bijvoorbeeld een omgevingsvisie) of prioriteiten voor gezonde planvorming. Duiden kan ook weer leiden tot nieuwe vragen die verder onderzoek verlangen. Je gaat dan weer naar de stap Analyseren.

Het resultaat van deze stap is een overzicht met kansen en knelpunten (de opgaven) die geprioriteerd zijn door betrokken partijen. In het overzicht moet het ook duidelijk zijn waar eventuele grote verschillen in inzichten tussen partijen zitten.

In deze stap bespreek je het gebiedsprofiel met lokale sleutelpersonen die aanvullende kennis en inzichten kunnen inbrengen om de bevindingen in de context te plaatsen. Daarmee kun je een gebiedsprofiel verrijken. Betrek zowel een diverse groep inwoners als professionals uit het ruimtelijke, fysieke, sociale en gezondheidsdomein. Denk bijvoorbeeld aan bestaande netwerken zoals huisartsen, wijkregisseurs en buurtcoaches. Bij grotere projecten met een langere doorlooptijd kun je ervoor kiezen een nieuw netwerk samen te stellen.

Bespreek hoe inwoners hun leefomgeving ervaren en welke kansen en bedreigingen zij zien voor een gezonde leefomgeving. Hoe verhoudt dit zich tot de bevindingen uit het gebiedsprofiel? Vraag aan professionals uit de verschillende domeinen welke knelpunten en verbeterpunten zij signaleren. Als afsluiting van het gesprek met inwoners en professionals kun je een SWOT-analyse opstellen. Hiermee breng je de sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen in samenhang in beeld. Het draaiboek bij de GO! Methode gaat nader in op verschillende werkwijzen en de voor- en nadelen ervan.

Op basis van het gebiedsprofiel en de beoordeling in stap A, duid, beoordeel en prioriteer je de kansen en knelpunten voor het gebied. Dit kun je kleinschalig met het kernteam doen, maar je kunt ook vertegenwoordigers van groepen uit stap A erbij betrekken. Bij de toelichtingspagina’s achter de gebiedscheck vind je ook extra informatie over hoe je de lokale uitkomst kunt beoordelen en prioriteren. Op basis hiervan formuleer je een afgebakend aantal opgaven voor het realiseren van een gezonde(re) leefomgeving. Kies bij voorkeur voor domeinoverstijgende opgaven die meerdere partijen in samenhang kunnen oppakken.

Als de feitelijke en/of ervaren bedreigingen of risico’s substantieel zijn, kun je adviseren om nader onderzoek te laten uitvoeren. Hiervoor kun je de stap ‘Analyse’ nogmaals doorlopen, of een diepgaand aanvullend onderzoek uitzetten. Onderbouw dan waarom aanvullend onderzoek nodig is en geef aan waarop het onderzoek zich moet richten. Meer informatie over nader gezondheidsonderzoek vind je in het werkboek Health Impact Assessment [verschijnt later dit jaar]. In de dialoog met betrokken partijen kunnen ook onderbelichtte thema’s naar voren komen die nieuwe kansen bieden. Dat kan ook een reden zijn om aanvullend onderzoek te adviseren en/of uit te voeren.

Aandachtspunten bij stap 'Duiden'

Zorg voor vertrouwen en heldere verwachtingen

Inwoners doen eerder mee als zij vertrouwen hebben in het proces en vooraf weten wat het doel is en wat er met hun inbreng gebeurt.

Geef duidelijkheid over het proces en de planning

Geef duidelijkheid over wat de gemeente concreet gaat doen met de opbrengsten, welke middelen en capaciteit indicatief beschikbaar is en wat van inwoners wordt verwacht. Geef ook aan of inwoners kunnen meebeslissen over de uitvoering van maatregelen en hoe zij daaraan kunnen bijdragen.

Werk samen met sleutelfiguren en GGD

Sleutelfiguren uit de lokale gemeenschap kunnen het beste aangeven welke inwoners je voor het gesprek kunt benaderen en welk moment en welke locatie daarvoor geschikt is. De GGD kan adviseren over de organisatie van de gesprekken en groepen inwoners begeleiden.

Zorg voor voldoende variatie in de vertegenwoordigers

Maak waar mogelijk gebruik van bestaande netwerken, maar zorg wel voor voldoende variatie in de vertegenwoordiging. Neem bijvoorbeeld ook kinderen, tienermeiden, ouderen en mensen met een beperking mee. Stem de opzet van de gesprekken af op het belang van het project en de beschikbare tijd. Let niet alleen op het aantal deelnemers, maar ook op de mate waarin zij invloed kunnen uitoefenen.

Meer weten over 'Duiden'?

Zoek je praktijkvoorbeelden? Lees dan onderstaande lokale voorbeelden:

Hoe duid je je eerder gemaakte analyse met bewoners? Verschillende Integrale instrumenten geven je aandachtspunten en/of praktische handvatten om van (specifieke delen van) deze bijzondere groep sleutelpersonen input te krijgen. De volgende instrumenten zijn bij uitstek geschikt:

Het duiden van analysegegevens vraagt ook input van experts. Met hen is het vaak goed om je (ook) te richten op een of enkele specifieke thema’s. Daarvoor zijn bepaalde Thematische instrumenten geschikt. Je hebt hier tools nodig die een beoordelingskader bevatten of je ondersteunen om lokale ambitie te vertalen naar een beoordelingskader. Een goed voorbeeld van een dergelijk instrument is: